Centenario
O Centenario da Escola Rosalía de Castro de Leboso reúne diferentes accións de memoria, recoñecemento e futuro. Cada iniciativa quere lembrar o sacrificio das persoas emigrantes que fixeron posible a escola e, ao mesmo tempo, deixar un legado vivo para o rural galego.
Homenaxe pública á emigración
O acto central do centenario será unha homenaxe pública ás persoas emigrantes que contribuíron á construción da Escola Rosalía de Castro de Leboso.
O Concello de Forcarei e a Fundación Galicia Verde recoñecerán o seu sacrificio, a súa xenerosidade e o seu amor pola terra.
A lectura dos nomes coñecidos, a presenza das familias e a lembranza dos que xa non están converterán este acto nun momento de emoción colectiva e xustiza histórica.
Bosque da Biodiversidade e da Memoria
O Bosque da Biodiversidade e da Memoria será un dos grandes legados do centenario. Non será unha simple plantación de árbores, senón un espazo vivo onde natureza, memoria e educación camiñen xuntas.
Cada árbore poderá lembrar a unha persoa emigrante, unha familia, un antigo alumno ou unha persoa vinculada á historia da Escola Rosalía de Castro de Leboso. O bosque estará deseñado con especies autóctonas, sebes vivas, zonas de refuxio para fauna, humidais e espazos de observación.
Será unha forma de agradecer o sacrificio dos que marcharon, facendo que a súa memoria medre na terra que nunca esqueceron.
Camiño dos Emigrantes
O Camiño dos Emigrantes será un itinerario memorial dentro da contorna da escola e do futuro bosque. Ao longo do percorrido, os visitantes poderán coñecer nomes, fotografías, historias familiares, destinos migratorios e relacións coa escola.
A través de placas discretas e códigos QR, cada parada permitirá achegarse á vida daqueles homes e mulleres que, desde lonxe, fixeron posible a educación dos nenos e nenas de Leboso.
Será un camiño de memoria, gratitude e retorno simbólico.
Museo dos Emigrantes e da Escola Rural
O Museo dos Emigrantes e da Escola Rural recollerá documentos, fotografías, cartas, testemuños, obxectos escolares e materiais relacionados coa historia da Escola Rosalía de Castro de Leboso.
O seu obxectivo será conservar a memoria da emigración que financiou a escola e da comunidade que a fixo súa. Este espazo permitirá explicar ás novas xeracións como a educación rural foi unha conquista colectiva e como a xenerosidade da emigración deixou unha pegada profunda no territorio.
Estudo histórico e artístico da Escola Rosalía de Castro
O centenario apoiarase nun estudo histórico e artístico que documente a orixe da escola, a súa construción, a participación da emigración, a vida escolar e o seu valor patrimonial.
Este traballo permitirá identificar benefactores, familias, mestres, alumnado, fotografías, actas, cartas e outros documentos. Tamén servirá para analizar o edificio como ben cultural e como símbolo da escola rural galega.
O resultado será unha base sólida para exposicións, publicacións, materiais educativos e futuras accións de protección patrimonial.
Arquivo da Memoria
O Arquivo da Memoria reunirá todo o material documental e audiovisual vinculado á escola: fotografías antigas, cartas da emigración, documentos da sociedade promotora, recordos escolares, entrevistas e testemuños orais.
As familias poderán achegar copias ou ceder temporalmente materiais para a súa dixitalización. Cada documento será rexistrado con coidado para conservar a súa procedencia.
Este arquivo será unha ferramenta fundamental para que a memoria non se perda e para que a historia da escola poida ser contada con nomes propios.
Exposición do Centenario
A exposición do centenario presentará ao público a historia da Escola Rosalía de Castro de Leboso desde a súa orixe ata a actualidade.
A mostra incluirá paneis, fotografías, documentos, mapas da emigración, testemuños familiares e materiais escolares. O relato xirará arredor dunha idea central: a escola naceu do sacrificio dos que marcharon e da esperanza dos que quedaron.
Será unha exposición pensada para emocionar, ensinar e agradecer.
Escola do Futuro
A Escola do Futuro representa a nova etapa da Escola de Leboso. O obxectivo é que o edificio e a súa contorna volvan ter unha función educativa, vinculada á agricultura ecolóxica, á biodiversidade, á memoria rural, á recuperación de sementes, á formación práctica e ao desenvolvemento sostible.
A mellor homenaxe aos emigrantes que construíron a escola é facer que siga viva, útil e aberta á sociedade. A escola que naceu para dar futuro ao rural debe volver ser unha ferramenta ao servizo do rural galego.
Programa educativo co alumnado
O centenario contará cun programa educativo dirixido a centros escolares da contorna. O alumnado poderá coñecer a historia da emigración, o valor da escola rural, a biodiversidade do territorio e o significado do futuro bosque memorial.
As actividades incluirán visitas, obradoiros, recollida de memoria familiar, participación na plantación simbólica e traballos arredor da historia local.
Trátase de que os máis novos comprendan que o pasado non é algo alleo, senón unha herdanza que deben coñecer e coidar.
Xantar conmemorativo da inauguración
A fotografía do xantar da inauguración, celebrada hai cen anos, é unha das imaxes máis fermosas da memoria da escola: unha comunidade reunida para celebrar unha obra común.
O centenario quere recuperar ese espírito cun xantar conmemorativo que una veciñanza, descendentes, institucións e colaboradores.
Non será só unha comida, senón un reencontro arredor da memoria, da gratitude e do orgullo compartido.
Biblioteca ambiental e rural
A biblioteca ambiental e rural da Escola de Leboso reunirá publicacións sobre agricultura ecolóxica, agroecoloxía, botánica, sementes tradicionais, biodiversidade, escola rural, emigración e desenvolvemento territorial.
Será un recurso aberto para persoas interesadas na formación, na investigación e na recuperación do coñecemento ligado ao rural galego.
Esta biblioteca reforzará a idea de que a escola debe seguir sendo un lugar de aprendizaxe.
Obradoiro de emprego e recuperación da contorna
O obradoiro de emprego permitirá unir formación práctica, creación de oportunidades e recuperación da contorna da escola.
Poderá actuar na limpeza selectiva, mellora de camiños, preparación do Bosque da Biodiversidade, recuperación de muros, acondicionamento de instalacións agrarias, sinalética e apoio aos espazos educativos.
Será unha ferramenta práctica para que o centenario deixe obra feita e capacidade futura.